Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Thứ Sáu, 23 tháng 2, 2018

Giáo sư

Xã hội ta đang ồn ào thị phi, lời ra tiếng vào chuyện phong học hàm giáo sư, phó giáo sư.

Phong giáo sư, ai cũng hiểu đó là một việc cực kỳ nghiêm túc, chặt chẽ, đỉnh cao, không cho phép sơ sẩy điều gì, nhưng ở xứ ta lại chẳng khác chi chuyện hàng tôm hàng cá, giao dịch chợ búa, bán buôn nhố nhăng. 

Tham nhũng tiền bạc so với tham nhũng chức tước (mua quan bán tước) dù rất tệ hại nhưng vẫn còn thua, tuy nhiên cả hai thứ tham nhũng ấy nếu xét về sự vô liêm sỉ thì phải gọi tham nhũng danh vị bằng cụ. 

Thời phong kiến (cái thời mà cách mạng vô sản đã đánh đổ), việc thi cử chọn người hiền tài, người thực chất rất chặt chẽ. Trải qua các kỳ thi hương, thi hội, thi đình, để đạt được học vị tú tài, cử nhân, tiến sĩ, để lọt vào bảng vàng chức danh trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa là cả quy trình cực kỳ chặt chẽ, con kiến chui cũng không lọt. Hầu hết những người được phong "học hàm", nhận danh vị vua ban đều thành những người nổi tiếng của lịch sử phát triển, kể từ vị trạng nguyên khai khoa "đỉnh giáp khai khoa" đầu tiên của chế độ khoa cử, trạng nguyên Lê Văn Thịnh triều Lý.

Nay thì giáo sư nhiều như lợn con, hội đồng phong chức danh giáo sư như nái sề mắn đẻ, cứ tuôn ra sòn sòn, nhưng để chế được cái máy bóc vỏ lạc, máy đào củ mì, máy lọc nước phèn thì lại phải nhờ trí tuệ của những nông dân hai lúa, những học sinh còn mài quần trên ghế nhà trường. Nhiều ông giáo sư tiến sĩ, cứ mở mồm là đủ gây cười cho thiên hạ. Không ít chức danh giáo sư của ông này bà nọ trong vai lãnh đạo chỉ như thứ vật trang điểm cho đẹp cho sĩ chứ chả có tác dụng gì.

Trang sử về đội ngũ giáo sư nước nhà thời nay thật u ám, thê lương, buồn thảm. Xin chia buồn với một số giáo sư thực sự có tài khi cần phải nói ra như vậy.

Nguyễn Thông

Uyển ngữ

Dù các vị có mưu mẹo, biến báo gọi trạm thu phí là thu giá thì với dân nó vẫn là thu phí, vẫn là bóc lột thậm vô lý. Dù các vị có uyển ngữ gọi những người phản đối trạm thu phí là "gây mất an ninh trật tự, gây rối, chống đối, cản trở giao thông, vi phạm pháp luật..." thì thực chất vẫn là sự phản ứng lại hành vi bóc lột có bảo kê.

Vụ trạm thu phí BOT Biên Cương trên quốc lộ 18 ở Quảng Ninh hôm nay (22.2) là vậy. Một con đường dân đã đi từ thời mồ ma thực dân Pháp mà không phải trả một đồng xu teng nào, nay chỉ cho đứa nhà giàu bỏ tiền mở rộng, vá víu thêm thôi, bắt họ phải trả tiền phí thì tránh sao khỏi dân phản ứng. Dân chỉ sợ thứ pháp luật đàng hoàng chứ thứ pháp luật vị nhà giàu thì dân coi chả là cái đinh gì.

Giải quyết cái gọi là "gây rối, mất an ninh trật tự" không làm từ gốc, lại cứ nhăm nhăm bẻ ngọn, có đến mục thất cũng chả xong.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 22 tháng 2, 2018

Chân tu

Tôi mặc dù vô thần (thế hệ tôi bị đào tạo thành người vô thần) không theo tôn giáo nào nhưng tôi rất tôn trọng các tôn giáo và những người có đạo. 

Cụ thể, tôi muốn nói về đạo Phật. Thày bu tôi đều tin ở nhà chùa, tu dưỡng hành xử theo tinh thần Phật giáo. Làng tôi có chùa Trà Phương (tên chữ là Thiên Phúc tự), thày tôi vẫn thường đàm đạo với Thượng tọa Thích Quảng Mẫn (sau này cụ đạt bực Hòa thượng, nổi tiếng là nhà sư uyên bác, tấm lòng quảng đại) hoặc đại đức Thích Thanh Vân (sau này cũng lên Hòa thượng), hai vị trụ trì của chùa. Mà chẳng phải chỉ người lớn kính trọng hai bậc chân tu ấy, đám trẻ con trong làng cũng rất nể trọng hai nhà sư chùa làng. Mặc dù nhà chùa nhận sự cúng dường, thành tâm đóng góp của đông đảo khách thập phương, phật tử khắp vùng duyên hải Bắc Bộ, vật chất chả thiếu thốn gì, nhưng suốt bao năm tôi chỉ thấy hai cụ đồ đệ của Phật Thích Ca ăn mặc rất giản dị, quần áo nâu sồng, ngay cả những khi lễ Phật đản hoặc lễ tết, cúng rằm, hai cụ cũng vẫn nâu sồng, chỉ nghiêm cẩn, gọn gàng hơn thôi. 

Các cụ vẫn tự xắn quần cày ruộng, nhà chùa có ruộng riêng, nuôi hẳn con trâu mộng chuyên để cày bừa ruộng chùa. Cụ Mẫn thường dạy "nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực" (một ngày mà không làm, thì một ngày không có ăn). Tôi từng chơi và học với hai chú tiểu là Minh tồ và Phúc, có lúc vào chùa trúng lúc các nhà sư trai giới, thấy bữa ăn cũng rất đạm bạc.

Trong ký ức tôi, đó là những bậc chân tu, đắc đạo (nhất là cụ Mẫn), nắm bắt được tinh thần của đạo Phật, hóa giải được những buồn vui sướng khổ ở đời.

Mấy hôm nay, nhìn cảnh lễ hội chùa này chùa nọ, thấy những nhà sư xúng xính quần này áo kia, diện ngất trời, ai cũng có cái béo tốt hồng hào của người ham ẩm thực, làm lễ cũng điệu đàng phô dáng, cái trống cái chuông cũng tô vẽ xanh đỏ tím vàng, tôi lại sực nhớ, nghĩ về những vị sư của chùa làng. Đành rằng thời thế làm thay đổi mọi thứ, cả đạo Phật cũng không thoát khỏi bị biến dạng này nọ, nhưng tôi cứ tiếc những tinh túy của đạo Phật ngày xưa.

Nguyễn Thông

Thứ Tư, 21 tháng 2, 2018

Một kiểu trấn lột

Không phải chỉ có BOT giao thông như Cai Lậy, Sông Phan, Bến Thủy, Cần Thơ, Sóc Trăng... làm trò trấn lột trên đường giao thông mà ngay cả trên mạng thông tin, tưởng rằng ảo nhưng trấn lột rất thật, móc túi tàn bạo.

Ấy là tôi nói đến cái mạng điện thoại MobiFone. Người dùng bao lâu nay đã khốn khổ với nó về tin nhắn rác quảng cáo, rồi những dịch vụ mưu mẹo lừa đảo, kiểu gạ khách hàng tham gia cái này cái kia (chẳng hạn nhận miễn phí những bài hát hit), rồi tít tận cuối tin mới kín đáo cho biết nếu tiếp tục sử dụng dịch vụ thì sẽ phải trả bao nhiêu tiền một ngày. Ối người chết với dạng tham gia vào dịch vụ ấy.

Còn tôi thì bị khổ nạn bởi cái 3G thổ tả của nó. Chả là vừa rồi tôi lắp sim điện thoại vào chiếc máy iPhone của con gái (chưa dùng) để gọi thử một cuộc Viber xem nó tiện dụng miễn phí thế nào. Lúc gọi, wifi nhà tôi yếu nên máy tự động chuyển qua 3G. Gọi có vài phút rồi tắt mạng, tắt máy, tắt luôn, nhưng quên tháo sim ra. Vài ngày sau, nhà mạng MobiFone nhắn tin báo cho biết phải thanh toán cước hơn 600 nghìn đồng. Tá hỏa, vội tháo sim khỏi máy, gọi cho tổng đài 9090 thì được báo đó là phí dịch vụ 3G. Lại phải kêu tới 9090 để yêu cầu cắt ngay cái dịch vụ thổ tả đó (tôi bị nó chém nhát nhớ đời thì tôi gọi nó là thổ tả, còn bác nào vẫn quen xài 3G thì tôi xin lỗi vì có đụng chạm tí chút).

Ôi giời, không sử dụng nữa, đã ngắt mạng, đã tắt máy nhưng vẫn tính phí. Cô nhân viên ở Bưu điện Chợ Lớn bảo tôi rằng anh ơi, nếu không thoát khỏi 3G thì dù có tắt máy nó vẫn tính.

MobiFone ạ, chơi kiểu đó thì bằng chơi cha người ta. Khi xác định khách hàng có biểu hiện mở máy, dùng dịch vụ 3G thì mới tính chứ, ai lại bắt phải thoát ra thì mới thoát khỏi các ông thì mấy ai biết được phải làm như thế. May tôi kịp tháo sim, chứ người nào không biết mà để nửa tháng, một tháng thì có bán nhà đi cũng chẳng đủ tiền để các ông trấn lột.

Kinh doanh cần công khai, tử tế, đàng hoàng, chứ ỡm ờ như con me Tây vậy thì có ngày mất hết khách.

Tại số điện thoại Mobi của tôi đã quen với bạn bè người thân chứ không thì tôi vứt cái rụp, chẳng gọi thì đừng, ôm các ông chỉ tổ rặm bụng, bực mình.

Biên mấy chữ này cũng là để nhắc nhở các khách hàng như tôi nên cẩn thận với vụ 3G của MobiFone, kẻo tiền mất tật mang.

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 19 tháng 2, 2018

Nhục

Nói gì thì nói, chứ cái bọn sồn sồn ngày thường không nhảy, tự dưng ngày 17.2 (mùng 2 tết, trùng ngày Trung Quốc nổ súng tấn công xâm lược toàn tuyến biên giới phía bắc nước ta) dở hơi, lôi nhau ra rửng mỡ nhảy nhót trên công viên trước tượng đài cụ Lý Thái Tổ, sao chúng không biết nhục. 

Chúng nên nghĩ rằng con cháu chúng cần phải được ngẩng mặt ở trên đời chứ.

Vì miếng cơm manh áo, vì chút tiền công nhảy nhót (nếu có) mà làm điều nhục nhã như thế thì nên chết đi, đừng để di họa cho người thân trong gia đình.

Tôi đề nghị chính quyền Hà Nội ra cái lệnh cấm nhảy nhót, đú đởn tán tỉnh nhau trước mặt tượng tiền nhân lịch sử có công dựng nước chống ngoại xâm như vậy.

Muốn nhảy, ra chỗ khác nhảy, ngảy cả ngày cả đêm cũng được, ngày nào cũng được, chứ không được làm trò khỉ trước mặt tiền nhân, vậy thôi.

Sực nhớ câu thơ xưa, cả ngàn năm trước của Đỗ Mục: "Thương nữ bất tri vong quốc hận/Cách giang do xướng hậu đình hoa" (thương kẻ tiện nữ không biết gì tới hận mất nước/bên kia sông vẫn hò hát khúc ca Hậu đình hoa để vui vẻ với nhau). Người cổ xưa còn có liêm sỉ, nặng lòng với nước thế, sao mà người nay đổ đốn vậy?

Nguyễn Thông

Thứ Bảy, 17 tháng 2, 2018

Phận hoa mang bóng dáng con người

Mươi năm trở lại đây, hầu như tết Nguyên đán nào cũng vậy, nhất là thời điểm chiều 30 Tết, tái diễn cảnh ế hoa (bông), hoa bị hắt hủi, rục bỏ phũ phàng. Người bán hoa (không hẳn là nhà vườn, nông dân) không bán được hàng theo ý mình đã “dang tay vùi liễu dập hoa tơi bời”, chặt bỏ, rục hoa vào thùng rác. Có cả những gốc đào, theo người bán giá lên tới vài triệu bạc, những cây mai tiền triệu, rồi trùng trùng những cúc, hồng, hướng dưong, mẫu đơn, quất… chịu phận bạc. Vừa mới kiêu sa lung linh khoe sắc, thoắt cái đã thành rác, buồn không thể tả. Nếu hoa biết nói, chắc tiếng kêu của nó buồn bã ai oán lắm.

Cũng nhiều ý kiến trái chiều. Người bán hoa bảo rằng ghét cái thói khách dìm hàng, chỉ nhăm nhăm chực cướp mồ hôi nước mắt của người sản xuất, kinh doanh. Ai đời cứ năm nào cũng như năm nào, tinh đợi cho tới gần giờ G, tới phút 89 sắp dẹp chợ hoa mới thủng thỉnh ra chợ, mua rẻ cho bằng được. Mua thế thì bằng ăn cướp. Chẳng thà chặt bỏ, rục vào thùng rác chứ nhất quyết không bán. Bán cho họ, rồi họ được đằng chân lân đằng đầu, duy trì thành lệ cái thói ấy, chúng tôi có mà đi ăn mày. Không ai hầu các ông các bà ấy đón tết vui xuân theo giá rẻ tàn mạt được… Đại loại lời than thở, ca thán, phàn nàn kiểu này, có kể tới ra giêng cũng chả hết chả nguội.

Cần nhìn thẳng vào một thực tế, người bán phần nào đã nói đúng, có một bộ phận khách hàng nuôi sẵn tâm lý chờ đến những giờ cuối cùng, khi chủ hàng hoa đã hết hy vọng thì mới thủng thẳng mua. Giống như tôi mua làm ơn cho anh, chứ tôi đây cũng chả cần, chẳng tha thiết hoa hoét lắm. Bán đi, được đồng nào hay đồng ấy, không thì cũng đổ bỏ, có khi lại còn mất thêm cả công khuân vác về. Hàng đã ế lại còn tính chuyện đắt rẻ. Không bán thì tôi đi à, có mời lại cũng chẳng mua nữa đâu. Trăm người bán vạn người mua, đừng tính kiểu được ăn cả ngã về không, đây bảo cho mà biết nhá… Ấy, cứ tâm lý âm thầm vậy mà cũng kinh ra phết, người bán sợ là phải.

Chủ Nhật, 11 tháng 2, 2018

Chuyện giò chả ngày tết thời bao cấp

(Bài cũ năm 2015, có bổ sung)

Bây giờ nói chuyện thèm ăn giò, bọn trẻ nó cười. Tưởng thèm gì, lại thèm giò. Khổ, nào chúng có bao giờ chết thèm chết nhạt như mình hồi xưa mà hiểu được.

Nhớ lần trong một bài viết về thời bao cấp, tôi kể rằng hồi bé có khi cả năm cũng chỉ được một đôi lần ăn giò (mà mỗi món giò lụa), cô em tôi đọc xong, giãy nảy lên anh viết thế sai toét rồi. Hỏi sao sai, cô bảo chính xác là chỉ một lần thôi, vào dịp tết âm lịch, chứ ngoài ra không còn lần nào nữa. Ngày rằm, ngày cúng giỗ cũng chỉ thịt lợn thịt gà luộc rán kho nấu, tôm cá trên mâm cỗ cũng đậm hơn ngày thường, nhưng tịnh không có giò nhé. Đó là món của những bậc thượng lưu, đại phú, làm chi mà đến được dân quê. Ừ nhỉ.

Không được ăn giò nhưng biết đến giò từ bé. Đầu thập niên 1960, lúc mới đi học, vào lớp vỡ lòng của cụ giáo Bạt (học cụ được nửa năm thì chuyển lên lớp tập chép của cụ giáo Mông ở làng Trà Phương, xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, TP.Hải Phòng quê tôi), đám trẻ lên 5 lên 6 đứa nào cũng thuộc bài “giã giò, giỏ cá” khi cụ Bạt dạy đến dấu thanh hỏi và ngã. Âm o thì học ngay từ bài đầu tiên “Ò ó o” vẽ một con gà trống rõ oai vệ đang há mỏ cất tiếng gáy. Bài học văn hóa đầu đời thế hệ tôi bắt đầu từ con gà trống, từ tiếng gà gáy. Lâu nay người ta cứ cãi nhau đâu là âm đầu, thì đúng là âm a trong bảng chữ cái, nhưng học đầu tiên lại là âm o. Ấy, cái thời chúng tôi nó vậy, cãi cọ chi cho mệt.

Tôi cũng chả nhớ cụ giáo Bạt làng Trà có giải thích gì thêm về giò chả không bởi khi ấy còn bé quá. Lớn lên, lớn mãi suốt nhiều năm sau vẫn chỉ biết tới thịt lợn kho hoặc luộc, con tôm con cá kho mặn, họa hoằn con gà luộc, chứ không biết giò chả. Bọn trẻ con thỉnh thoảng hỏi nhau mày thèm món gì, đứa bảo chỉ thích thịt gà luộc, đứa thì thèm cá chép rán chấm mắm loại 1, đứa muốn ăn ruốc (thịt chà bông)... Nhưng chẳng đứa nào thèm giò, đơn giản bởi không biết món ấy mặt mũi nó ra sao. Phải nhớn chút nữa mới được nếm mùi vị giò. Giò lụa hẳn hoi, tự làm lấy.